Chúng ta có thể thiền định về lòng bi bằng việc nghĩ về chuyện của một người đang đau khổ – quán tưởng hình ảnh và cảm nhận nỗi đau. Điều này có thể theo sau bằng một thiền định trên tự thân lòng bi và trên ánh sáng chữa lành của Đức Phật Lòng Bi, Đức Avalokiteshvara để chữa lành đau khổ. Trước khi bắt đầu thiền định, có ba điểm quan trọng để giải thích.
Trước tiên là phát triển một lòng bi mạnh mẽ tận đáy lòng cho người đang đau khổ, khiến nước mắt chảy ra khỏi mắt ta, các chân lông trên thân dựng đứng, và nếu đang ngồi chúng ta khó thể đứng dậy, nếu đang đứng, chúng ta cảm thấy cần phải ngồi. Suy nghĩ và cảm nhận nỗi đau khổ là chìa khóa quan trọng nhất để gợi lên lòng bi trong chúng ta.
Ở đây, một số người có thể nghĩ, “Điều này quá nhạy cảm và đau khổ với tôi. Thậm chí tôi không thể hình dung một cảm giác như vậy.” Ngay lúc đầu tiên của thiền định, chúng ta có thể phát sinh cảm giác buồn nản. Nhưng lợi ích vĩ đại sẽ theo sau. Thiền định này đẩy chúng ta nhận ra những gì mà cuộc sống này được làm bằng – sự đau khổ. Nó gợi cảm hứng để tự chúng ta thoát ra khỏi chu trình đau khổ và cứu người khác khỏi đau khổ. Như chúng ta đã bàn luận trước đó, loại lòng bi cảm xúc và dựa trên khái niệm tích cực này mở rộng tâm thức đông cứng, chật hẹp của chúng ta bằng việc phá bỏ những giới hạn và hạn chế của tinh thần và cảm xúc ta. Nó phơi bày và giải phóng những thứ vô nghĩa mà chúng ta đã và đang bảo vệ trong chính mình.
Thứ hai là quán tưởng rõ ràng một người nào đó đang đau khổ và có những tư duy, cảm nhận mạnh mẽ về kinh nghiệm mà người đang đau khổ phải trải qua. Chúng ta đặt chính mình trong vị trí của người đó và cảm nhận nỗi đau đớn và sợ hãi. Hãy quán tưởng một hình ảnh đặc biệt và suy nghĩ về một thảm kịch thật sự từng chi tiết đánh thức những cảm giác hùng mạnh, vững chắc, sống động, và như thật của đau khổ và bản tánh đau khổ trong chúng ta. Và đó là chìa khóa để phát triển lòng bi.
Ở đây, một số người có thể cảm thấy, “Tại sao không để mặc người đang đau khổ này một mình?” Theo trí tuệ đạo Phật, nếu có người làm cho người khác phát sinh tư duy công đức hoặc thực hiện hành động đạo đức, thì người đó sẽ tạo được công đức. Ngoài ra, trong thiền định, không chỉ suy nghĩ về nỗi đau khổ của người này, mà chúng ta còn đem ân phước chữa lành từ Đức Phật Lòng Bi và chia sẻ với người đó để chữa lành. Thế nên, chúng ta không chỉ sử dụng một người đang đau khổ như một phương tiện đạt được hạnh phúc và giác ngộ mà còn làm lợi ích cho người đó và người khác.
Thứ ba là quán tưởng Đức Phật Lòng Bi để phát triển lòng tin và sùng kính Ngài, để cầu nguyện Ngài, và để đem ánh sáng ban phước của Ngài xoa dịu đau khổ của chính chúng ta, cũng như của những người khác và toàn thể pháp giới.
Một số người có thể nghĩ rằng cầu nguyện đến Đức Phật Lòng Bi là sự thờ phụng-thần tượng hoặc dựa vào các thế lực bên ngoài. Tuy nhiên, Phật giáo không thiên vị sự thờ phụng-thần tượng. Phật giáo tin rằng suối nguồn duy nhất của thành tựu tâm linh thật sự là chính tâm chúng ta. Chỉ chính tâm chúng ta là suối nguồn tối thượng của năng lực, như nó sở hữu tâm giác ngộ, đó là Phật. Song, những Phật tử thực sự sử dụng các hình ảnh giữa những thứ khác, như suối nguồn của giáo lý tâm linh, cảm hứng, và sự hỗ trợ. Điều này được gọi là phương tiện thiện xảo. Nếu chúng ta thấy điều gì đó là tích cực và sử dụng nó trong cách tích cực, thì kết quả tích cực sẽ nảy sinh. Khi một hình ảnh được sử dụng có một ý nghĩa tâm linh, nó có thể giúp ích chúng ta một cách to lớn để phát sinh những lợi ích tâm linh. Chúng ta tiếp nhận những lợi ích tối cao vì của chính tâm mình, thái độ tinh thần và cái thấy của chúng ta, không bởi hiện tượng bên ngoài.
Chính Đức Phật nói rằng Ngài chỉ phô bày cho chúng ta con đường đến Phật tánh, một con đường mà Ngài đã hoàn tất. Nhưng thực tế đi trên con đường đó hoàn toàn do con người, những cá nhân, Đức Phật đã nói:
Ta đã chỉ cho các ngươi con đường giải thoát,
Giờ đây việc đạt được giải thoát là do các ngươi.
Tulku Thondup Rinpoche
Harold Talbort biên soạn
Việt Dịch: Tuệ Pháp
Trích Tác phẩm: Hành Trình Giác Ngộ – Tu tập Phật Pháp trong cuộc sống hàng ngày, Nhà xuất bản Tôn Giáo